Częste pytania
Nie znalazłeś odpowiedzi? Zadzwoń na infolinię - rejestracja odpowie na pytania organizacyjne.
Organizacja wizyt
Czy do kardiologa potrzebne jest skierowanie?
Na wizytę prywatną w Kardiosystemie skierowanie nie jest potrzebne. Do kardiologa, kardiologa dziecięcego i lekarzy pozostałych specjalizacji umówisz się bezpośrednio: telefonicznie przez infolinię 22 815 44 72; umawianie online przez stronę uruchomimy wkrótce.
Większość badań diagnostycznych wykonywanych u nas prywatnie również nie wymaga skierowania. Wyjątki wynikają z samych badań: skierowania od lekarza wymaga próba wysiłkowa oraz test obciążenia glukozą.
Jeśli badanie zlecił Ci inny lekarz, weź skierowanie ze sobą. Opisuje ono, czego lekarz kierujący szuka, więc opis wyniku będzie pełniejszy. Warto też przynieść wcześniejsze wyniki badań serca, karty informacyjne ze szpitala i spis przyjmowanych leków. To skraca wywiad i pozwala porównać obecny stan z poprzednim.
Wizyty i badania rozliczamy prywatnie, więc rejestracja nie potrzebuje skierowania od lekarza rodzinnego.
Ile trwa oczekiwanie na wynik holtera / echa serca / próby wysiłkowej?
Opis echa serca i próby wysiłkowej dostajesz zwykle zaraz po badaniu, bo wykonuje je i opisuje lekarz. Do opisu echa dołączamy wydruk obrazów.
Z holterem jest inaczej. Rejestrator trzeba najpierw oddać do przychodni, a zapis z całej doby lub z kilku dób wymaga analizy i opisu przez lekarza, więc na wynik czeka się kilka dni roboczych. Wynik odbierzesz osobiście albo poprosisz o przesłanie pocztą elektroniczną.
Ma to znaczenie przy planowaniu. Jeśli badanie ma być podstawą konsultacji, umów je z takim wyprzedzeniem, żeby na wizytę przyjść już z gotowym opisem. Inaczej lekarz zobaczy Cię bez najważniejszej części informacji.
Dokładny termin dla konkretnego badania potwierdzi rejestracja przy zapisie: infolinia 22 815 44 72.
Czy na test obciążenia glukozą (OGTT, krzywa cukrowa z insuliną) potrzebne jest skierowanie?
Tak. Na test obciążenia glukozą, czyli krzywą cukrową z insuliną, potrzebne jest skierowanie od lekarza. Wynika to z tego, że lekarz określa wariant badania: samą glukozę albo glukozę razem z insuliną, oraz liczbę pomiarów, a od tego zależy interpretacja wyniku.
Na badanie zgłaszasz się na czczo, po nocnej przerwie w jedzeniu. Pierwszą próbkę krwi pobieramy przed wypiciem roztworu glukozy, kolejne w wyznaczonych odstępach, więc w punkcie pobrań spędzisz zwykle od dwóch do trzech godzin. Przez cały ten czas zostajesz na miejscu, siedzisz spokojnie, nie jesz, nie palisz i pijesz wyłącznie wodę. Spacer albo kawa w trakcie badania zmieniają wynik.
Badanie wykonujemy w placówkach z punktem pobrań. Miejsce, godzinę i szczegóły przygotowania potwierdzi rejestracja: infolinia 22 815 44 72.
Jak umówić wizytę?
Wizytę umawiamy telefonicznie. Infolinia 22 815 44 72 jest wspólna dla wszystkich trzech placówek: Warszawa Marokańska, Warszawa Bródno i Białobrzegi. Rejestracja pracuje od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-20:00 oraz w soboty 8:00-16:00.
Przy zapisie podaj, do jakiego lekarza lub na jakie badanie chcesz się umówić i w której placówce. Jeśli nie wiesz, do kogo się zgłosić, powiedz o swoich dolegliwościach - rejestracja podpowie specjalizację.
Umawianie przez internet przygotowujemy. Do czasu jego uruchomienia wszystkie terminy ustalamy przez telefon.
Czy mogę umówić wizytę online?
Na razie nie. Terminy ustalamy telefonicznie pod numerem 22 815 44 72, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-20:00 i w soboty 8:00-16:00.
Rezerwację przez internet przygotowujemy i uruchomimy ją na tej stronie. Do tego czasu telefon jest jedyną drogą, która daje potwierdzony termin.
Czy przyjmujecie dzieci?
Tak. Prowadzimy kardiologię dziecięcą we wszystkich trzech placówkach: w Warszawie przy Marokańskiej, na Bródnie i w Białobrzegach. Przyjmują lekarze specjalizujący się w kardiologii dziecięcej.
Przy zapisie powiedz, ile dziecko ma lat i co Cię niepokoi - od tego zależy dobór lekarza i placówki, bo nie wszyscy specjaliści przyjmują w każdej lokalizacji. Zabierz ze sobą książeczkę zdrowia dziecka oraz wcześniejsze wyniki badań, jeśli jakieś były wykonywane.
Badania i przygotowanie
Czym różni się echo serca od EKG?
EKG i echo serca patrzą na serce z dwóch różnych stron. EKG zapisuje jego czynność elektryczną: pokazuje rytm, przewodzenie i ślady niedokrwienia, a samo wykonanie zajmuje kilkanaście minut i wymaga tylko przyklejenia elektrod. Echo serca to badanie ultrasonograficzne, czyli obraz: widać na nim budowę serca, pracę zastawek, grubość mięśnia i siłę skurczu. Dzięki temu echo wykrywa wady zastawkowe, kardiomiopatię czy niewydolność serca, których sam zapis EKG nie pokaże. Działa to też w drugą stronę: przemijające zaburzenie rytmu widać w EKG, a nie w obrazie USG.
Dlatego kardiolog zwykle zleca oba badania i czyta je razem. Oba są bezbolesne, nie ma w nich promieniowania i nie wymagają specjalnego przygotowania. Które będzie potrzebne w Twoim przypadku, zdecyduje lekarz po rozmowie i badaniu.
Jak przygotować się do badania Holterem EKG?
Holter EKG nie wymaga bycia na czczo ani żadnych wyrzeczeń. W dniu badania przyjmij wszystkie leki, które bierzesz na stałe; o ewentualnym odstawieniu czegokolwiek decyduje wyłącznie lekarz kierujący. Weź ze sobą spis przyjmowanych leków i kopię dokumentacji medycznej, a jeśli masz wszczepiony stymulator, także wydruk z ostatniej kontroli albo legitymację rozrusznika.
Ubierz się w coś, co łatwo zdjąć przez górę. Elektrody przyklejamy do skóry klatki piersiowej, więc tego dnia nie smaruj jej kremem ani balsamem, a przy mocnym owłosieniu potrzebne bywa ogolenie tych miejsc.
Po założeniu urządzenia żyj normalnie: pracuj, chodź, śpij jak zwykle. Zapis ma pokazać Twój zwykły dzień, a nie dzień oszczędzania się. Zapisuj godziny, w których czujesz kołatanie, zawroty głowy czy duszność, albo zaznaczaj je przyciskiem na rejestratorze. Zasady kąpieli zależą od modelu urządzenia i wyjaśnimy je przy zakładaniu.
Jak przygotować się do echa serca?
Do echa serca nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Możesz normalnie jeść i pić, pora dnia nie ma znaczenia, nie obowiązuje żadna dieta. W dniu badania przyjmij wszystkie leki, które bierzesz na stałe; o odstawieniu któregokolwiek z nich decyduje lekarz kierujący, nie pacjent.
Weź ze sobą wcześniejsze wyniki badań serca, jeśli je masz, bo porównanie z poprzednim obrazem bywa cenniejsze niż pojedynczy wynik. Osoby z wszczepionym stymulatorem prosimy o wydruk z ostatniej kontroli albo legitymację rozrusznika.
Samo badanie polega na przyłożeniu głowicy ultrasonograficznej do klatki piersiowej. Rozbierasz się do pasa i leżysz na lewym boku, zwykle przez kilkadziesiąt minut. Żel używany do badania jest chłodny, ale niegroźny dla skóry i łatwo się zmywa. Echo jest bezbolesne, nie ma w nim promieniowania i nie ma przeciwwskazań do jego wykonania, dlatego robimy je także dzieciom i kobietom w ciąży.
Jak wygląda i ile trwa próba wysiłkowa?
Próba wysiłkowa to zapis EKG rejestrowany podczas kontrolowanego wysiłku, u nas na rowerze stacjonarnym. Przez cały czas lekarz obserwuje pracę serca i mierzy ciśnienie, a obciążenie rośnie stopniowo, etapami. Całe badanie zajmuje zwykle od 20 do 40 minut, zależnie od liczby przejechanych etapów; sam wysiłek jest krótszą częścią tego czasu.
Na próbę wysiłkową potrzebne jest skierowanie od kardiologa albo lekarza rodzinnego. Przed badaniem nie pal, nie pij alkoholu ani mocnej kawy i nie jedz obfitego posiłku, a w poczekalni odpocznij kilkanaście minut. Leki przyjmowane na stałe weź normalnie, a szczegółowe zalecenia w tej sprawie przekazuje lekarz kierujący. Przyjdź w wygodnym stroju i obuwiu sportowym.
W trakcie badania mów lekarzowi o wszystkim, co czujesz. Ból w klatce piersiowej, zawroty głowy czy duszność są powodem do przerwania próby. Po badaniu odpocznij kilkanaście minut i wypij co najmniej pół litra wody.
Co to jest holter ciśnieniowy (ABPM) i kiedy się go zakłada?
Holter ciśnieniowy, w skrócie ABPM, to całodobowy automatyczny pomiar ciśnienia tętniczego. Na ramię zakładamy mankiet połączony z niewielkim rejestratorem: w dzień pomiar powtarza się co 15 do 20 minut, w nocy mniej więcej co pół godziny. Podczas samego pomiaru wystarczy nie ruszać ręką i nie rozmawiać, poza tym żyjesz normalnie. Na dobę rezygnujesz z kąpieli i z bardzo intensywnego wysiłku, warto też założyć luźniejsze ubranie, pod którym mankiet i rejestrator będą niewidoczne.
Badanie zleca się wtedy, gdy pojedyncze pomiary w gabinecie nie wystarczają: przy podejrzeniu nadciśnienia, przy dużych różnicach między pomiarem u lekarza a domowym, przy ocenie skuteczności leczenia oraz przy podejrzeniu nadciśnienia w ciąży. Szczególnie ważna jest noc, bo ciśnienie powinno wtedy spadać, a o tej porze nikt zwykle sam sobie go nie mierzy. Wynikiem jest profil dobowy, na podstawie którego lekarz decyduje o dalszym postępowaniu.
Czym jest USG Doppler tętnic szyjnych i dla kogo jest wskazane?
USG Doppler tętnic szyjnych to badanie ultrasonograficzne naczyń, którymi krew płynie do mózgu. Głowica przyłożona do szyi pokazuje ścianę tętnicy i prędkość przepływu, dzięki czemu widać blaszki miażdżycowe oraz to, czy zwężają światło naczynia i w jakim stopniu. Badanie jest bezbolesne, bez promieniowania i bez kontrastu, nie wymaga bycia na czczo ani innego przygotowania.
Lekarz zleca je najczęściej po udarze mózgu lub po przemijającym niedokrwieniu, przy szmerze wysłuchanym nad tętnicą szyjną, przy zawrotach głowy i zaburzeniach widzenia wymagających wyjaśnienia, przed planowaną operacją naczyniową lub kardiochirurgiczną, a także u osób z rozpoznaną miażdżycą w innej lokalizacji oraz z kilkoma czynnikami ryzyka naraz: nadciśnieniem, cukrzycą, wysokim cholesterolem, paleniem papierosów.
U osoby bez objawów i bez czynników ryzyka to badanie zwykle nie jest potrzebne. O wskazaniu decyduje lekarz po rozmowie i osłuchaniu tętnic.
Czym jest tomografia tętnic wieńcowych (angio-CT) i kiedy się ją zleca?
Tomografia tętnic wieńcowych, czyli angio-TK, to badanie tomografem z podaniem kontrastu do żyły. Pokazuje przebieg tętnic wieńcowych i zmiany miażdżycowe w ich ścianie bez nakłuwania tętnicy, czyli bez koronarografii. U osoby z objawami i niewielkim lub umiarkowanym prawdopodobieństwem istotnych zwężeń wytyczne z 2024 roku wskazują je jako metodę najskuteczniej wykluczającą chorobę wieńcową: prawidłowy wynik pozwala zamknąć ten wątek i szukać innej przyczyny dolegliwości.
Badanie ma ograniczenia. Trudniejsze bywa u osób starszych z rozległymi zwapnieniami tętnic, przy migotaniu przedsionków i w innych sytuacjach z szybkim albo niemiarowym rytmem serca, przy niewydolności nerek oraz przy uczuleniu na kontrast jodowy. W takich przypadkach lekarz wybiera obrazowe testy obciążeniowe.
O skierowaniu i kwalifikacji decyduje kardiolog. To badanie z kontrastem, więc nie wykonuje się go profilaktycznie u osób bez objawów i bez wskazań.
Czy potrzebuję skierowania na badanie?
Większość badań diagnostycznych wykonywanych u nas prywatnie nie wymaga skierowania. Na badanie umówisz się bezpośrednio przez infolinię 22 815 44 72.
Wyjątki wynikają z samych badań: skierowania od lekarza wymaga próba wysiłkowa oraz test obciążenia glukozą, czyli krzywa cukrowa z insuliną.
Jeśli badanie zlecił Ci inny lekarz, weź skierowanie ze sobą także wtedy, gdy nie jest wymagane. Opisuje ono, czego lekarz kierujący szuka, więc opis wyniku będzie pełniejszy. Warto też przynieść wcześniejsze wyniki, jeśli takie masz.
Do których badań nie trzeba się przygotowywać?
Nie wymagają specjalnego przygotowania: EKG, ECHO serca, Holter EKG, Holter ciśnieniowy (ABPM), większość badań USG i Doppler (z wyjątkiem USG jamy brzusznej, jeśli jest wykonywane).
Jak przygotować się do badania USG?
Większość badań USG nie wymaga przygotowania. Wyjątkiem jest USG jamy brzusznej, do którego należy zgłosić się na czczo oraz zgodnie z zaleceniami przekazanymi podczas rejestracji.
Jak przygotować się do pobrania krwi?
Do większości badań laboratoryjnych zaleca się zgłosić na czczo, chyba że lekarz lub laboratorium przekaże inne zalecenia. Przed pobraniem warto wypić niewielką ilość wody.
Objawy i dolegliwości
Jakie są objawy arytmii serca?
Arytmia to zaburzenie rytmu serca: bicie zbyt szybkie, zbyt wolne albo nierówne. Najczęściej odczuwa się ją jako kołatanie, uczucie przeskakiwania lub zamierania serca, czasem jako gorszą tolerancję wysiłku, zawroty głowy, zmęczenie albo duszność. Część zaburzeń rytmu, w tym migotanie przedsionków, przez długi czas nie daje żadnych dolegliwości i wykrywa je dopiero zapis EKG. Obecność objawów nie mówi przy tym nic o tym, jak groźna jest arytmia.
Umów wizytę u kardiologa, jeśli kołatania wracają, zaczynają się i kończą nagle, trwają dłużej niż kilka minut, pojawiają się przy wysiłku albo budzą Cię w nocy, a także wtedy, gdy alert o nierównym rytmie pokazał zegarek lub opaska. Wcześniejszej wizyty wymagają osoby z rozpoznaną chorobą serca oraz te, u których w rodzinie zdarzył się nagły zgon w młodym wieku.
Zadzwoń pod 999 lub 112, gdy razem z kołataniem wystąpi utrata przytomności lub zaburzenia świadomości, ostry ból w klatce piersiowej albo nasilona duszność.
Czy zawał serca u kobiet przebiega inaczej niż u mężczyzn?
Obiegowy przekaz mówi, że u kobiet zawał wygląda zupełnie inaczej. Nowsze dane przytaczane w wytycznych kardiologicznych z 2024 roku tego nie potwierdzają: ból dławicowy występuje u obu płci podobnie często, a objawy trudne do zaszufladkowania ma ponad dwie trzecie pacjentów, niezależnie od płci. Sygnały alarmowe są więc te same: ból lub ucisk w klatce piersiowej trwający dłużej niż 15 minut albo wracający w ciągu godziny, promieniowanie do ręki, szyi lub żuchwy, ból nadbrzusza oraz duszność.
Różnice istnieją, tylko w innym miejscu. Kobiety częściej zgłaszają duszność i zmęczenie, częściej mają dolegliwości mimo niewielkich zmian w dużych tętnicach wieńcowych, bo przyczyną bywa choroba drobnych naczyń. Rzadziej też trafiają na diagnostykę i rzadziej dostają leczenie zapobiegawcze.
Zadzwoń pod 999 lub 112, gdy ból w klatce piersiowej trwa dłużej niż 15 minut albo wraca w ciągu godziny. Nie jedź do szpitala samodzielnie i nie czekaj do rana.
Ból w klatce piersiowej: kiedy dzwonić pod 999 lub 112, kiedy do kardiologa, a kiedy do lekarza rodzinnego?
Zacznijmy od możliwości, której w tym pytaniu nie ma, a jest najważniejsza. Ból w klatce piersiowej trwający dłużej niż 15 minut albo wracający w ciągu godziny to objaw alarmowy i wtedy zamiast umawiać wizytę dzwoni się pod 999 lub 112. Dotyczy to również bólu, który nie przypomina opisów choroby wieńcowej.
Pilnej wizyty u kardiologa wymaga ból pojawiający się powtarzalnie przy wysiłku, wchodzeniu po schodach, na mrozie lub po obfitym posiłku i ustępujący po kilku minutach odpoczynku. Tym bardziej wtedy, gdy wystarcza coraz mniejszy wysiłek albo dołącza się duszność.
Do lekarza rodzinnego wystarczy zgłosić się z bólem punktowym, zmieniającym się przy oddychaniu i zmianie pozycji, nasilanym uciskiem żeber, związanym z infekcją, zgagą albo przeciążeniem mięśni. Takie cechy zmniejszają prawdopodobieństwo przyczyny sercowej, choć jej nie wykluczają, więc ocenia to lekarz.
Zadzwoń pod 999 lub 112 przy każdym ostrym bólu w klatce piersiowej, zwłaszcza z dusznością lub bólem nadbrzusza.
Jakie wartości ciśnienia krwi są niebezpieczne i kiedy wymagają natychmiastowej pomocy?
Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się przy wartościach 140/90 mm Hg lub wyższych w pomiarach gabinetowych. Wartości poniżej 120/70 uznaje się za optymalne, a przedział między nimi za podwyższone. Rozpoznanie stawia się na podstawie serii pomiarów, a nie jednego wyniku.
Umów wizytę, jeśli w pomiarach domowych powtarzają się wartości 140/90 lub wyższe, jeśli ciśnienie utrzymuje się wysoko mimo leczenia albo jeśli wyniki bardzo się wahają. Weź ze sobą zapisane pomiary z kilku ostatnich dni, wykonywane rano i wieczorem.
Sam wysoki wynik, nawet powyżej 180/110 mm Hg, u osoby bez dolegliwości nie jest stanem nagłym. Ciśnienia w takiej sytuacji nie obniża się gwałtownie, a właściwym krokiem jest kontakt z lekarzem prowadzącym w ciągu doby lub dwóch.
Zadzwoń pod 999 lub 112, gdy wysokiemu ciśnieniu towarzyszy ból w klatce piersiowej, nasilona duszność, zaburzenia mowy, widzenia lub czucia, osłabienie jednej strony ciała, drgawki albo zaburzenia świadomości. To objawy ostrego uszkodzenia narządów i wtedy liczy się czas, a nie sama wysokość wyniku.
Co oznacza kołatanie serca i kiedy powinno niepokoić?
Kołatanie serca to odczuwanie własnej pracy serca: jako szybkiego, mocnego, nierównego albo takiego, jakby na moment przeskoczyło. Sam objaw wiąże się z niskim ryzykiem zgonu i bywa reakcją na stres, wysiłek, gorączkę, odwodnienie, kawę, alkohol, niedokrwistość czy nadczynność tarczycy. Bywa też pierwszym sygnałem zaburzenia rytmu, na przykład migotania przedsionków, a badanie w gabinecie zwykle nie wystarcza, żeby je wykluczyć.
Umów wizytę u kardiologa, jeśli kołatania wracają, zaczynają się i kończą nagle, pojawiają się przy wysiłku albo budzą Cię w nocy, jeśli chorujesz na serce lub tarczycę, albo jeśli w rodzinie zdarzył się nagły zgon w młodym wieku. Przed wizytą zanotuj, kiedy napad się zaczyna i kończy, jak długo trwa, czy rytm jest miarowy i co go poprzedza. To bardzo pomaga, bo w gabinecie serce zwykle bije spokojnie.
Zadzwoń pod 999 lub 112, jeśli kołataniu towarzyszy utrata przytomności lub zaburzenia świadomości, ostry ból w klatce piersiowej albo nasilona duszność.
Jakie badania profilaktyczne serca warto robić po 40./50. roku życia?
Po czterdziestce podstawą jest regularna kontrola czynników ryzyka: pomiar ciśnienia tętniczego, lipidogram, glukoza na czczo, masa ciała i obwód talii oraz rozmowa o paleniu i aktywności. Do tego badanie lekarskie z osłuchaniem serca i EKG spoczynkowe.
Wytyczne kardiologiczne zalecają ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego u mężczyzn od czterdziestego, a u kobiet od pięćdziesiątego roku życia lub po menopauzie, i powtarzanie jej mniej więcej co pięć lat, gdy wynik jest dobry.
Wcześniej i częściej badają się osoby obciążone: z nadciśnieniem, cukrzycą, wysokim cholesterolem, otyłością, palące oraz te, u których w rodzinie zdarzył się zawał albo udar w młodym wieku. U nich lekarz dobiera zakres indywidualnie i częściej sięga po echo serca czy próbę wysiłkową.
Umów wizytę u kardiologa, gdy któryś z wyników odbiega od normy albo pojawiła się zadyszka, kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej przy wysiłku.
Badania profilaktyczne robi się bez objawów. Jeśli ból w klatce piersiowej trwa dłużej niż 15 minut, zadzwoń pod 999 lub 112 zamiast zapisywać się na badania.
Kardiologia dziecięca
Jakie objawy u dziecka mogą wskazywać na wadę serca?
Wrodzone wady serca bywają wykrywane jeszcze w ciąży albo w pierwszych dniach życia, ale część ujawnia się później. U niemowlęcia niepokoić powinny: zasinienie warg, języka lub paznokci, szybki i płytki oddech, przerwy w oddychaniu, męczenie się przy karmieniu i przerywanie jedzenia dla złapania oddechu, pocenie się w trakcie jedzenia, słaby przyrost masy ciała, senność i mała aktywność.
U starszego dziecka sygnałem jest gorsza tolerancja wysiłku niż u rówieśników, zadyszka po niewielkim wysiłku, ból w klatce piersiowej lub kołatanie serca przy bieganiu, a także zasłabnięcia i omdlenia.
Umów wizytę u kardiologa dziecięcego, gdy pediatra usłyszy szmer nad sercem, gdy zauważysz powyższe objawy albo gdy w rodzinie występowały wady serca lub nagłe zgony w młodym wieku. Szmer u dziecka bardzo często okazuje się niewinny, a rozstrzyga o tym echo serca.
Zadzwoń pod 999 lub 112, jeśli dziecko zsinieje, ma wyraźną trudność z oddychaniem, jest wiotkie albo trudno je dobudzić, albo jeśli straciło przytomność podczas wysiłku.