Badania laboratoryjne
Choroby wewnętrzne (interna)
Badania laboratoryjne to analiza próbki krwi, moczu albo innego materiału pobranego od pacjenta. Wyniki pokazują, jak pracują…
Warszawa Marokańska · Białobrzegi
Dostępne także dla dzieci
Menopauza
Menopauza to naturalny etap życia, w którym jajniki przestają pracować, a miesiączki ustają na stałe. Uznaje się ją za dokonaną po 12 kolejnych miesiącach bez miesiączki. Najczęstsze objawy to uderzenia gorąca, zaburzenia snu, suchość pochwy i zmiany nastroju. U kobiet w wieku 45 lat i starszych rozpoznanie stawia się bez badań hormonalnych, a leczenie dobiera się indywidualnie.
Co warto wiedzieć
Ta strona jest w trakcie weryfikacji przez lekarzy Kardiosystemu. Treść przygotował zespół redakcyjny na podstawie aktualnych wytycznych towarzystw naukowych, a specjaliści naszej przychodni sprawdzają ją i uzupełniają. Nie zastępuje ona konsultacji lekarskiej.
Menopauza kończy okres rozrodczy. Większość kobiet przechodzi ją między 45. a 55. rokiem życia jako naturalną część biologicznego starzenia się. Odpowiada za to wygasanie czynności pęcherzyków jajnikowych i spadek stężenia estrogenów; cykle stają się nieregularne i w końcu ustają. Za dokonaną menopauzę uznaje się moment po 12 kolejnych miesiącach bez miesiączki, dla których nie ma innej oczywistej przyczyny.
Zmiany zaczynają się wcześniej. Okres okołomenopauzalny liczy się od pierwszych zmian cyklu i kończy rok po ostatniej miesiączce, a trwa nawet kilka lat. Menopauza nie jest chorobą, ale objawy nie są błahe: u części kobiet zaburzają codzienne czynności i obniżają jakość życia.
Najczęstsze są objawy naczynioruchowe, które dotyczą około 75 do 80 procent kobiet. Uderzenie gorąca to nagłe uczucie gorąca w obrębie twarzy, szyi i klatki piersiowej, często z zaczerwienieniem skóry, poceniem i kołataniem serca. Trwa zwykle 3 do 4 minut i pojawia się nieprzewidywalnie. Epizody utrzymują się średnio od roku do sześciu lat, a u 10 do 15 procent kobiet po menopauzie nawet do 15 lat.
Sen bywa płytki i przerywany. Kobiety w tym okresie częściej niż wcześniej zgłaszają zaburzenia snu, niezależnie od uderzeń gorąca i leczenia hormonalnego. Objawy psychiczne występują nawet u 70 procent kobiet: drażliwość, lęk, obniżony nastrój i gorsza koncentracja. Bywają też bóle stawów i mięśni.
Dolegliwości ze strony układu moczowo-płciowego dotyczą około 50 do 75 procent kobiet: suchość i podrażnienie pochwy, ból przy współżyciu, częstomocz, parcia naglące i nawracające zakażenia. Samo nietrzymanie moczu nie wynika bezpośrednio ze spadku estrogenów, a jego ryzyko wiąże się z nadwagą, cukrzycą i wiekiem.
Zmienia się też profil ryzyka zdrowotnego. Odległe następstwa wiążą się ze spadkiem estrogenów, a najpoważniejsze to choroby sercowo-naczyniowe i osteoporoza. Przewaga kobiet nad mężczyznami pod względem chorób układu krążenia stopniowo zanika, a częstość choroby wieńcowej jest 2 do 3 razy większa niż u rówieśniczek przed menopauzą. Tempo ubytku kości przyspiesza do 3 do 5 procent rocznie przez 5 do 7 lat.
Rozpoznanie w wieku 45 lat i starszych jest kliniczne: u zdrowych kobiet z objawami menopauzalnymi stawia się je bez badań laboratoryjnych, jeśli nie miesiączkują od co najmniej 12 miesięcy i nie stosują antykoncepcji hormonalnej. Okres okołomenopauzalny rozpoznaje się, gdy niedawno pojawiły się objawy naczynioruchowe i zmienił się cykl. Nie należy wtedy używać oznaczeń hormonu antymullerowskiego, inhibiny A, inhibiny B, estradiolu, liczby pęcherzyków antralnych ani objętości jajnika.
Oznaczenie FSH rozważa się tylko u kobiet w wieku od 40 do 45 lat z objawami i zmianą cyklu oraz u kobiet poniżej 40. roku życia z podejrzeniem menopauzy. Trwałe ustanie miesiączek przed 40. rokiem życia jest osobną sytuacją: przedwczesna niewydolność jajników dotyczy około 1 procent kobiet, a rozpoznaje się ją na podstawie objawów oraz podwyższonego FSH w dwóch próbkach krwi pobranych w odstępie 4 do 6 tygodni; jedno badanie nie wystarcza. Przed 45. rokiem życia trzeba wykluczyć inne przyczyny zatrzymania miesiączki, głównie ciążę; służą do tego badania laboratoryjne z oznaczeniem gonadotropiny kosmówkowej, hormonu tyreotropowego i prolaktyny. Z krwi ocenia się też cholesterol, a ubytek kości może ocenić badanie gęstości kości, które zleca lekarz.
Postępowanie dobiera się indywidualnie. Leczenie hormonalne proponuje się kobietom z objawami naczynioruchowymi. Lekarz omawia korzyści i ryzyko każdej możliwości, dostosowuje rozmowę do Twojego wieku, sytuacji i czynników ryzyka, a przy wyborze stosuje najmniejszą skuteczną dawkę. Ryzyko raka piersi rośnie przy leczeniu złożonym: tym bardziej, im dłużej się je stosuje, i jest większe u kobiet aktualnie leczonych niż u tych, które przyjmowały je w przeszłości. Po odstawieniu maleje, choć utrzymuje się jeszcze co najmniej 10 lat. Przy leczeniu zawierającym sam estrogen wzrost tego ryzyka jest bardzo mały albo nie występuje. Terapii hormonalnej nie stosuje się po to, żeby zapobiegać chorobom serca ani otępieniu.
Terapię poznawczo-behawioralną dostosowaną do menopauzy rozważa się przy uderzeniach gorąca i towarzyszących im problemach ze snem: dodatkowo do leczenia hormonalnego, przy przeciwwskazaniach albo gdy pacjentka woli go nie przyjmować. Przy dolegliwościach ze strony pochwy i dróg moczowych proponuje się leczenie hormonalne stosowane miejscowo. Skuteczność i tolerancję ocenia się po 3 miesiącach, a potem raz w roku, a wcześniej wtedy, gdy leczenie nie działa albo pojawiły się działania niepożądane.
Sporo zależy od Ciebie. Rzuć palenie, zwłaszcza jeśli rozważasz leczenie hormonalne. Zalecane jest 150 minut wysiłku wytrzymałościowego tygodniowo oraz 2 do 3 dni w tygodniu ćwiczeń obciążających kości, do tego zdrowa dieta i prawidłowa masa ciała. Ruch chroni mięśnie, a kościom służą wapń i witamina D. Kontroluj ciśnienie tętnicze i cholesterol.
Umów wizytę u ginekologa, jeśli uderzenia gorąca, zaburzenia snu, suchość pochwy albo zmiany nastroju utrudniają Ci codzienne życie: możliwości postępowania jest wiele. Zrób to także wtedy, gdy masz mniej niż 40 lat, a miesiączki stały się rzadkie albo ustały. Kiedy leczenie nie pomaga albo utrzymują się działania niepożądane, zgłoś to lekarzowi; kieruje się wtedy do specjalisty zajmującego się menopauzą.
Badania, które to wyjaśniają
Lekarze, którzy się tym zajmują
37 specjalistów - Ginekologia, Endokrynologia, Kardiologia
dr n. med. Agata Kubaszek-Kornatowska
- Kardiologia
Dr n. med. Agata Kubaszek-Kornatowska od wielu lat zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego. Szczególnym obszarem jej zainteresowań są nieinwazyjna diagnostyka kardiologiczna, echokardiografia oraz profilaktyka chorób serca.
Warszawa Bródno
prof. dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz
- Kardiologia
Prof. dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz jest specjalistą kardiologii i hipertensjologii, od wielu lat zajmującym się diagnostyką oraz leczeniem nadciśnienia tętniczego i innych chorób układu sercowo-naczyniowego.
Warszawa Marokańska
dr n. med. Andrzej Hasiec
- Kardiologia
Dr n. med. Andrzej Hasiec jest specjalistą kardiologii oraz flebologii, zajmującym się diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego oraz schorzeń żył.
Warszawa Marokańska
lek. med. Anna Jasińska
- Kardiologia
Lek. med. Anna Jasińska jest specjalistką kardiologii. Od ponad dziesięciu lat zdobywa doświadczenie w pracy klinicznej, stale rozwijając swoją wiedzę i umiejętności.
Białobrzegi
lek. med. Anna Stempkowska
- Diabetologia
- Endokrynologia
Lek. med. Anna Stempkowska jest specjalistką chorób wewnętrznych, endokrynologii i diabetologii.
Białobrzegi
lek. med. Bartosz Jerczak
- Endokrynologia
Lek. Bartosz Jerczak jest specjalistą endokrynologiem, obecnie w trakcie specjalizacji z diabetologii. Prowadzi leczenie pacjentów z szeroko pojętymi schorzeniami endokrynologicznymi oraz diabetologicznymi, w tym leczenie otyłości.
Białobrzegi · Warszawa Marokańska
dr n. med. Dorota Brodowska-Kania
- Endokrynologia
Dr Dorota Brodowska-Kania jest specjalistką endokrynologii i chorób wewnętrznych, zajmującą się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń hormonalnych u osób dorosłych.
Białobrzegi
Przyjmuje dzieci
lek. med. Grzegorz Warmiński
- Kardiologia
Lek. Grzegorz Warmiński jest specjalistą chorób wewnętrznych i kardiologii. Na co dzień zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego, łącząc wiedzę internistyczną z nowoczesnym podejściem do opieki nad pacjentem kardiologicznym.
Warszawa Marokańska
prof. dr hab. n. med. Jacek Grzybowski
- Kardiologia
Prof. dr hab. n. med. Jacek Grzybowski jest specjalistą kardiologii z wieloletnim doświadczeniem klinicznym, naukowym i dydaktycznym.
Warszawa Marokańska
lek. med. Jacek Kuśnierz
- Kardiologia
Lek. med. Jacek Kuśnierz jest specjalistą kardiologii i chorób wewnętrznych. Na co dzień wykonuje zabiegi elektrofizjologii i elektroterapii w Klinice Kardiologii szpitala Medicover, a w Kardiosystemie zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego, ze szczególnym uwzględnieniem zaburzeń rytmu serca.
Warszawa Marokańska
dr n. med. Jacek Pasiński
- Ginekologia
Dr n. med. Jacek Pasiński od wielu lat zajmuje się całościową opieką nad zdrowiem kobiet, łącząc doświadczenie w ginekologii i położnictwie z nowoczesnymi metodami diagnostyki oraz leczenia.
Białobrzegi
dr n. med. Jan Ciszewski
- Kardiologia
Dr n. med. Jan Ciszewski jest specjalistą kardiologii, którego głównym obszarem zainteresowań są zaburzenia rytmu serca oraz nowoczesne metody ich diagnostyki i leczenia.
Warszawa Marokańska
lek. med. Joanna Korwin-Rujna
- Ginekologia
Lek. med. Joanna Korwin-Rujna jest lekarką w trakcie szkolenia specjalizacyjnego z ginekologii i położnictwa. Prowadzi ciąże fizjologiczne, jak i powikłane, a w pracy szpitalnej wykonuje operacje ginekologiczne oraz cięcia cesarskie.
Białobrzegi
dr n. med. Joanna Zakrzewska-Koperska
- Kardiologia
Dr n. med. Joanna Zakrzewska-Koperska jest specjalistką kardiologii, która łączy praktykę kliniczną z działalnością naukową.
Białobrzegi · Warszawa Marokańska
lek. med. Julita Zalewska
- Kardiologia
Lek. Julita Zalewska jest specjalistką kardiologii. Na co dzień zajmuje się nieinwazyjną diagnostyką kardiologiczną: echokardiografią, testami wysiłkowymi i opracowaniem badań holterowskich.
Warszawa Marokańska
lek. med. Katarzyna Alicka-Staszewska
- Kardiologia
Lek. med. Katarzyna Alicka-Staszewska od wielu lat zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego.
Warszawa Bródno
lek. med. Katarzyna Kalin
- Kardiologia
Lek. med. Katarzyna Kalin jest specjalistką kardiologii, ze szczególnym zainteresowaniem zaburzeniami rytmu serca.
Białobrzegi · Warszawa Bródno · Warszawa Marokańska
dr n. med. Katarzyna Michel-Rowicka
- Kardiologia
Dr n. med. Katarzyna Michel-Rowicka od wielu lat zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego. Szczególne zainteresowania zawodowe koncentruje wokół nadciśnienia tętniczego, prewencji chorób serca oraz diagnostyki nieinwazyjnej.
Warszawa Marokańska · Warszawa Bródno
lek. med. Maciej Bąk
- Kardiologia
Lek. med. Maciej Bąk jest lekarzem w trakcie specjalizacji z kardiologii, związanym z Kliniką Zaburzeń Rytmu Serca Narodowego Instytutu Kardiologii.
Warszawa Bródno
dr n. med. Maciej Nyżnyk
- Kardiologia
Dr Maciej Nyżnyk jest specjalistą chorób wewnętrznych i doktorem nauk medycznych w zakresie kardiologii, zajmującym się diagnostyką oraz leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego.
Warszawa Marokańska
lek. med. Magdalena Polańska-Skrzypczyk
- Kardiologia
Lek. Magdalena Polańska-Skrzypczyk jest specjalistką kardiologii, która zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego u osób dorosłych.
Warszawa Marokańska
Prof. dr hab. n. med. Marek Kabat jest specjalistą chorób wewnętrznych, kardiologiem i hipertensjologiem z wieloletnim doświadczeniem klinicznym oraz naukowym.
Warszawa Marokańska
prof. dr hab. n. med. Marek Kuch
- Kardiologia
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch jest specjalistą kardiologii i chorób wewnętrznych oraz uznanym ekspertem w zakresie diagnostyki i leczenia chorób układu sercowo-naczyniowego.
Warszawa Bródno
lek. med. Marek Kucharski
- Ginekologia
Lek. med. Marek Kucharski jest specjalistą położnictwa i ginekologii z wieloletnim doświadczeniem w opiece nad kobietami na różnych etapach życia. Zajmuje się zarówno profilaktyką, jak i diagnostyką oraz leczeniem schorzeń ginekologicznych.
Białobrzegi
Prof. dr hab. n. med. Mariusz Kruk jest specjalistą kardiologii, od wielu lat zajmującym się nowoczesną diagnostyką chorób układu sercowo-naczyniowego.
Warszawa Marokańska
lek. med. Małgorzata Achremczyk
- Ginekologia
Lek. med. Małgorzata Achremczyk jest absolwentką Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz specjalistką położnictwa i ginekologii.
Białobrzegi
lek. med. Miłosz Marona
- Kardiologia
Lek. med. Miłosz Marona jest specjalistą kardiologii, zajmującym się diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego u osób dorosłych.
Białobrzegi
lek. med. Natalia Osial
- Endokrynologia
Lek. med. Natalia Osial jest lekarzem endokrynologiem. W pracy stawia na rzetelną wiedzę medyczną, uważność i dobrą komunikację.
Białobrzegi
dr n. med. Paulina Talarowska
- Kardiologia
Dr n. med. i n. o zdr. Paulina Talarowska jest lekarzem w trakcie specjalizacji z kardiologii, związaną zawodowo z Narodowym Instytutem Kardiologii w Warszawie.
Warszawa Marokańska
prof. dr hab. n. med. Paweł Derejko
- Kardiologia
Prof. dr hab. n. med. Paweł Derejko jest specjalistą kardiologii z wieloletnim doświadczeniem w diagnostyce i leczeniu zaburzeń rytmu serca.
Warszawa Marokańska
prof. dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski
- Kardiologia
Prof. dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski jest specjalistą kardiologii oraz ekspertem w zakresie prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego, nadciśnienia tętniczego i diagnostyki nieinwazyjnej.
Warszawa Marokańska
dr n. med. Piotr Michałek
- Kardiologia
Dr Piotr Michałek jest specjalistą kardiologii i chorób wewnętrznych, od wielu lat zajmującym się diagnostyką oraz leczeniem schorzeń układu sercowo-naczyniowego.
Warszawa Marokańska
dr n. med. Piotr Urbanek
- Kardiologia
Dr Piotr Urbanek jest specjalistą kardiologii, który koncentruje swoją praktykę na diagnostyce i leczeniu zaburzeń rytmu serca.
Warszawa Marokańska
dr n. med. Robert Bodalski
- Kardiologia
Dr n. med. Robert Bodalski jest specjalistą kardiologii, zajmującym się diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego. Szczególnym obszarem jego zainteresowań są zaburzenia rytmu serca oraz współczesne metody ich diagnostyki i leczenia.
Warszawa Marokańska
prof. dr hab. n. med. Tomasz Rywik
- Kardiologia
Prof. dr hab. n. med. i n. o zdrowiu Tomasz Rywik jest specjalistą kardiologii oraz specjalistą chorób wewnętrznych z wieloletnim doświadczeniem klinicznym i naukowym.
Warszawa Marokańska · Warszawa Bródno
dr hab. n. med. Łukasz Mazurkiewicz
- Kardiologia
Dr hab. n. med. Łukasz Mazurkiewicz jest specjalistą kardiologii z wieloletnim doświadczeniem w diagnostyce i leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego.
Warszawa Bródno · Warszawa Marokańska
prof. dr hab. n. med. Łukasz Szumowski
- Kardiologia
Prof. dr hab. n. med. Łukasz Szumowski jest specjalistą kardiologii i jednym z czołowych polskich ekspertów w dziedzinie elektrofizjologii oraz elektroterapii serca.
Warszawa Marokańska
Częste pytania
Jakie badania profilaktyczne serca warto robić po 40./50. roku życia?
Po czterdziestce podstawą jest regularna kontrola czynników ryzyka: pomiar ciśnienia tętniczego, lipidogram, glukoza na czczo, masa ciała i obwód talii oraz rozmowa o paleniu i aktywności. Do tego badanie lekarskie z osłuchaniem serca i EKG spoczynkowe.
Wytyczne kardiologiczne zalecają ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego u mężczyzn od czterdziestego, a u kobiet od pięćdziesiątego roku życia lub po menopauzie, i powtarzanie jej mniej więcej co pięć lat, gdy wynik jest dobry.
Wcześniej i częściej badają się osoby obciążone: z nadciśnieniem, cukrzycą, wysokim cholesterolem, otyłością, palące oraz te, u których w rodzinie zdarzył się zawał albo udar w młodym wieku. U nich lekarz dobiera zakres indywidualnie i częściej sięga po echo serca czy próbę wysiłkową.
Umów wizytę u kardiologa, gdy któryś z wyników odbiega od normy albo pojawiła się zadyszka, kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej przy wysiłku.
Badania profilaktyczne robi się bez objawów. Jeśli ból w klatce piersiowej trwa dłużej niż 15 minut, zadzwoń pod 999 lub 112 zamiast zapisywać się na badania.
Czy zawał serca u kobiet przebiega inaczej niż u mężczyzn?
Obiegowy przekaz mówi, że u kobiet zawał wygląda zupełnie inaczej. Nowsze dane przytaczane w wytycznych kardiologicznych z 2024 roku tego nie potwierdzają: ból dławicowy występuje u obu płci podobnie często, a objawy trudne do zaszufladkowania ma ponad dwie trzecie pacjentów, niezależnie od płci. Sygnały alarmowe są więc te same: ból lub ucisk w klatce piersiowej trwający dłużej niż 15 minut albo wracający w ciągu godziny, promieniowanie do ręki, szyi lub żuchwy, ból nadbrzusza oraz duszność.
Różnice istnieją, tylko w innym miejscu. Kobiety częściej zgłaszają duszność i zmęczenie, częściej mają dolegliwości mimo niewielkich zmian w dużych tętnicach wieńcowych, bo przyczyną bywa choroba drobnych naczyń. Rzadziej też trafiają na diagnostykę i rzadziej dostają leczenie zapobiegawcze.
Zadzwoń pod 999 lub 112, gdy ból w klatce piersiowej trwa dłużej niż 15 minut albo wraca w ciągu godziny. Nie jedź do szpitala samodzielnie i nie czekaj do rana.
Ta strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. O tym, jakie badania są potrzebne w Twoim przypadku, decyduje lekarz podczas wizyty.