Zaburzenia erekcji

Ta strona jest w trakcie weryfikacji przez lekarzy Kardiosystemu. Treść przygotował zespół redakcyjny na podstawie aktualnych wytycznych towarzystw naukowych, a specjaliści naszej przychodni sprawdzają ją i uzupełniają. Nie zastępuje ona konsultacji lekarskiej.

Wzwód powstaje, gdy rozkurcza się mięśniówka gładka ciał jamistych prącia i napływa do nich więcej krwi. Trudności ze wzwodem zdarzają się prawie każdemu dorosłemu mężczyźnie i często mijają same albo po niewielkim leczeniu. Dopiero utrzymująca się niezdolność do uzyskania i utrzymania wzwodu wystarczającego do satysfakcjonującej aktywności seksualnej nosi nazwę zaburzeń erekcji. Definicja nie podaje, jak długo objawy muszą trwać, a część autorów proponuje sześć miesięcy.

Objawy to wzwód, który udaje się nie za każdym razem, trwa zbyt krótko albo w ogóle nie występuje. Częstość rośnie z wiekiem. W wieku 40 lat zaburzenia erekcji jakiegokolwiek stopnia, także łagodne, dotyczą około 40 procent mężczyzn, a w wieku 70 lat zgłasza je 70 procent. Nie są jednak zwykłym elementem starzenia się.

Zaburzenia erekcji są objawem, a nie chorobą. Część mężczyzn nie zostaje właściwie zdiagnozowana ani leczona z powodu choroby, która je wywołuje. Przyczyny naczyniowe obejmują palenie, brak regularnego wysiłku, otyłość, nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową i cukrzycę typu 2. Do neurogennych należą stwardnienie rozsiane, uraz rdzenia kręgowego i udar mózgu, do hormonalnych niedobór testosteronu i nadczynność tarczycy, a wśród mieszanych wytyczne wymieniają obturacyjny bezdech senny i depresję.

Wzwód pogarszają też niektóre leki: obniżające ciśnienie, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne i antyandrogenowe, a także narkotyki i nadmiar alkoholu. Zaburzenia erekcji często towarzyszą chorobom urologicznym, w tym łagodnemu rozrostowi gruczołu krokowego i zapaleniu gruczołu krokowego, oraz zabiegom w obrębie miednicy i leczeniu raka gruczołu krokowego. Emocje i problemy w relacji też mogą je wywołać lub nasilić, choć większość zaburzeń wzwodu ma przyczynę fizyczną.

Najważniejszy powód, żeby pójść do lekarza, to serce. Zaburzenia erekcji istotnie zwiększają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, choroby wieńcowej, udaru mózgu, migotania przedsionków i zgonu, dlatego wytyczne uznają je za prekursor choroby sercowo-naczyniowej, a im są cięższe i dłużej trwają, tym ryzyko jest większe. Tętnice prącia są węższe od wieńcowych, więc blaszki miażdżycowe zamykają je wcześniej, a naczyniopochodne zaburzenia erekcji często wyprzedzają chorobę wieńcową, zawał serca i udar mózgu nawet o 5 lat. Bywają pierwszym objawem niemej dotąd choroby serca lub naczyń, dlatego u mężczyzn bez oczywistej przyczyny zaleca się pełną ocenę sercowo-naczyniową. Nierozpoznana cukrzyca jest u nich do 3 razy częstsza niż u mężczyzn z prawidłowymi wzwodami.

Rozpoznanie zaczyna się od rozmowy. Lekarz zbiera szczegółowy wywiad medyczny i seksuologiczny, bada Cię pod kątem układu moczowo-płciowego, hormonalnego, naczyniowego i nerwowego oraz mierzy ciśnienie i tętno, jeśli nie sprawdzano ich w ciągu ostatnich trzech do sześciu miesięcy. Z badań laboratoryjnych wytyczne zalecają glukozę na czczo albo hemoglobinę glikowaną HbA1c i lipidogram, jeśli nie oznaczano ich w ciągu ostatnich 12 miesięcy, oraz poranne całkowite stężenie testosteronu z krwi pobranej na czczo. Współżycie jest u mężczyzn z zaburzeniami erekcji zasadniczo bezpieczne, ale przy zmniejszonej tolerancji wysiłku albo podejrzeniu niedokrwienia rozważa się próbę wysiłkową przed powrotem do aktywności seksualnej.

Leczenie zaczyna się od zmiany stylu życia i modyfikacji czynników ryzyka, przed innymi metodami albo równocześnie z nimi. Choroby współistniejące, na przykład cukrzyca i nadciśnienie, powinny być dobrze kontrolowane jako pierwszy krok. Potem lekarz szuka przyczyn możliwych do wyleczenia i wspólnie z Tobą dobiera metodę: leki doustne stosowane w zaburzeniach erekcji jako terapię pierwszego rzutu, iniekcje do ciał jamistych, aparaty próżniowe, a gdy inne sposoby zawiodą, wszczepienie protezy prącia. Prawie każdego pacjenta można dziś skutecznie leczyć.

Wytyczne zalecają też terapię poznawczo-behawioralną z udziałem partnerki lub partnera, gdy jest wskazana, razem z leczeniem medycznym. Pary, które nie rozmawiają ze sobą otwarcie, częściej mają problemy z intymnością. Sporo zależy od Ciebie: rzucenie palenia, prawidłowa masa ciała, co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo i ograniczenie alkoholu. Regularny wysiłek aerobowy i redukcja masy ciała mogą poprawić funkcję erekcyjną, a wśród mężczyzn, którzy rzucili palenie, po roku wzwód poprawił się u co najmniej co czwartego, podczas gdy wśród palących dalej nie poprawił się u nikogo.

Nie zamawiaj leku na zaburzenia erekcji przez internet, zanim nie porozmawiasz z lekarzem: leki i suplementy wpływają na działanie innych leków, a interakcje mogą powodować poważne działania niepożądane. Zioła i suplementy reklamowane jako poprawiające sprawność seksualną nie mają udowodnionej skuteczności. Od jednej trzeciej do połowy takich produktów zawierało ukryte substancje z grupy leków stosowanych w zaburzeniach erekcji, co bywa niebezpieczne u osób, które z powodu chorób serca i naczyń przyjmują leki z grupy azotanów.

Umów wizytę u lekarza, jeśli trudności ze wzwodem zdarzają się częściej niż w 25 procentach sytuacji, jeśli problem nie ustępuje mimo zmiany stylu życia albo zaczął się po urazie lub operacji gruczołu krokowego. Zgłoś się też, gdy podejrzewasz, że przyczyną jest lek, ale nie zmieniaj dawki ani nie odstawiaj go samodzielnie. Ponieważ zaburzenia erekcji bywają sygnałem cukrzycy lub choroby serca, nie zwlekaj z szukaniem pomocy.